{"id":7054,"date":"2022-01-18T13:26:50","date_gmt":"2022-01-18T13:26:50","guid":{"rendered":"https:\/\/bebe.consumer.es\/?p=7054"},"modified":"2024-05-02T12:34:22","modified_gmt":"2024-05-02T12:34:22","slug":"elikadura-osasungarria-eta-osagarriak-haurdunaldian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/haurdunaldia\/elikadura-osasungarria-eta-osagarriak-haurdunaldian\/","title":{"rendered":"Elikadura osasungarria eta osagarriak haurdunaldian"},"content":{"rendered":"<span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\"><\/span> <span class=\"rt-time\"> 3<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">min.<\/span><\/span>\n<p>Elikadura osasuntsu eta orekatuak eta jarduera fisiko erregularrak amaren eta haurraren osasuna laguntzen dute. Fetua amaren organismoaren mende dago, zuen dietako elikagai guztiak plazentaren bidez transferitzen baitira. Beraz, zaintzea eta elikadura ona izatea da zuen haurrari egin diezaiokezuen lehen oparia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zer elikagai hartu behar dituzu haurdun bazaude?<\/h2>\n\n\n\n<p>Hona hemen haurdunaldiko elikadurari buruzko aholku eta gomendio orokorrak. Beharrezkotzat jotzen baduzue, dietista-nutrizionistarengana jo dezakezue, haurdunaldian zuen dieta aholkatu eta pertsonalizatzeko.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Gutxi eta maizago jatea:<\/strong> egunean bospasei otordu arin jateak, bizpahiru orduan behin, erroak eta goragaleak arintzen lagunduko dizue eta digestioak erraztuko ditu. Gosaltzeko fruta aukera ona da idorreriari aurrea hartzeko, baita osoko zerealak ere.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Fruta, <strong>barazki eta lekaleen kontsumoa lehenetsi behar da, hain osasungarriak ez diren<\/strong> beste aukera batzuen gainetik.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Magnesio ugari duten elikagaiek<\/strong> egon behar dute dietan. Lekaleak, hosto berdeko barazkiak, fruitu lehorrak edo haziak, besteak beste, funtsezkoak dira fetua eratzeko.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Arraina astean bitan edo hirutan jatea komeni<\/strong> da, betiere ondo prestatuta eta arrain gordina edo gutxi prestatua ez bada. Batez ere, arrain urdina (antxoa, sardina, amuarraina, txitxarroa&#8230;) kontsumitzea gomendatzen da, omega-3 gantz-azidoak eta funtsezko beste elikagai batzuk ematen baititu, haurra behar bezala garatzeko beharrezkoak direnak.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Kaloria-eduki handiko frijitzeak saihestea komeni da.<\/strong> Plantxan, labean, lurrunetan eta abarretan janaria prestatzeko garaia da.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Haurdunaldian, burdina <strong>asko duten elikagaien kontsumoa handitu behar da.<\/strong> Burdina bi eratakoa da: burdina hemoa (haragia eta arrautzak) eta burdina ez hemoa (lekaleak, fruitu lehorrak, osoko zereal gotortuak eta hosto berdeko barazkiak). Organismoak hobeto xurgatzen du hemo burdina. Baina hemo ez den burdina xurgatzen lagun dezakezue, C bitamina ugari duen elikagai batekin janez (laranja, mandarina, piperra, tomatea, kiwia, marrubiak\u2026).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Jakiak <strong>ontzeko erabiltzen duzuen<\/strong> gatza iododuna izan behar da, eta neurriz erabili behar da beti.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Garrantzitsua da hidratatuta egotea eta egunero behar adina likido hartzea, ahal dela ura.<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Kafeinaren, <strong><a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/embarazo\/prevencion-malestares\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> edari kitzikagarrien edo animalia-jatorriko koipe gehiegi duten elikagaien (urdaia, gurina, hestebeteak&#8230;) kontsumoa murriztea komeni<\/a> <\/strong> da.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Ez <strong>da komeni azukredun elikagairik kontsumitzea,<\/strong> hala nola pastelak eta gozokiak, batez ere opil industrialak edo gozokiak.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Kendu <strong><a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/preconcepcion\/prepararse-fisica-y-mentalmente\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> tabakoa eta alkohola<\/a> <\/strong> haurdunaldiaren aurretik. Hala, malformazioak izateko eta etorkizunean haurrari patologiak izateko arriskua murrizten da.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Elikadura-aholku horiekin batera, <strong><a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/embarazo\/ejercicio-fisico\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> ariketa fisiko erregularra<\/a> <\/strong> eta <strong><a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/embarazo\/ejercicio-fisico\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> atseden-ordu<\/a> <\/strong> egokiak egin behar dira.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Osagarriak behar dituzu haurdunaldian?<\/h2>\n\n\n\n<p>Espainian, badira haurdun guztiei gomendatzen zaizkien gehigarri batzuk, hala nola azido folikoa, zuen dieta osasungarria dena dela ere. Beste gehigarri batzuk hartzea, iodoa, burdina edo D bitamina esaterako, zuetako bakoitzaren behar zehatzei erantzungo die, eta azterketa baten ondoren ezinbestekotzat jotzen badira baino ez dira hartu behar haurdunaldian. Zuen profesional medikoak esango dizue <a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/preconcepcion\/visita-preconcepcional\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">zer gehigarri behar dituzuen eta zenbat.<\/a><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"667\" src=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/wp-content\/uploads\/cocinaembarazada.jpg\" alt=\"Embarazada cocina\" class=\"wp-image-8574\" srcset=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/wp-content\/uploads\/cocinaembarazada.jpg 1000w, https:\/\/bebe.consumer.es\/wp-content\/uploads\/cocinaembarazada-300x200.jpg 300w, https:\/\/bebe.consumer.es\/wp-content\/uploads\/cocinaembarazada-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Haurdunaldian saihestu beharreko elikagaiak<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Arrain<\/strong> handiak, hala nola ezpata-arraina, marrazoa, atun gorria edo lutzia, merkurio asko baitute.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong> Esne gordina eta pasteurizatu gabeko gaztak.<\/strong> Ez da komeni jatea. Gaur egun, legediaren arabera, beroaren tratamendurik, tratamendu fisikorik edo kimikorik izan ez duten esnez egindako produktuek \u201cesne gordinez egina\u201d dela adierazi behar dute etiketetan. Horregatik, adierazpen hori produktuan agertzen ez bada, ez da \u201cesne gordinez\u201d egina. Gazten azalari dagokionez, gazta guztietatik kendu behar da kontsumitu aurretik.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Aldez aurretik <strong>zuritu, garbitu edo <strong> desinfektatu<\/strong> ez diren fruta eta <\/strong> barazki gordinak, poltsako barazkiak eta entsaladak barne. Kanpoan jaten baduzue, komentatu jatetxean.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Kimu<\/strong> gordinak, besteak beste, soja eta alpapa.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Arrautza gordinak<\/strong> edo arrautza gordinez egindako prestakinak (etxeko saltsa eta maionesak, moussea, merengea eta pastelak eta etxeko izozkiak, tiramisua, arrautza-pontxea\u2026).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Haragi gordina <\/strong>edo gutxi egina.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>Toxoplasmosiaren aurrean immunizatuta ez bazaudete, <a href=\"https:\/\/bebe.consumer.es\/embarazo\/prevencion-infecciones-y-vacunas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">saihestu<\/a> <strong>hestebete gordinak eta onduak, hala nola<\/strong> txorizoa, saltxitxoia, salamia, urdaiazpikoa\u2026<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Pateak.<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Arrain gordina,<\/strong> arrain ketu hoztua edo marinatua (sushia, sashimia, ceviche, carpaccioa, ostrak, txirlak, muskuilu gordinak\u2026).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Ontziratutako sandwichak<\/strong> eta aurrez aipatutako edozein elikagai duten bestelako elikagai prestatuak.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>Pasteurizatu<\/strong> gabeko zukuak.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong><a href=\"http:\/\/B79 https:\/\/bebe.consumer.es\/alimentacion\/cuidados-madre-lactancia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"> Edari alkoholdunak.<\/a> <\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Haurdunaren pisua<\/h2>\n\n\n\n<p>Zenbat  eta handiagoa izan zuen <strong>aurreko<\/strong> <strong>gorputz-masaren indizea (GMI)<\/strong>, orduan eta  txikiagoa izaten da haurdunaldiko  <strong><a href=\"http:\/\/www.scielo.org.mx\/scielo.php?script=sci_arttext&amp;pid=S0187-53372014000300007\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener nofollow\" title=\"pisu-irabazia.\">pisu-irabazia.<\/a><\/strong>  GMI kalkulatzeko, pisua kilogramotan zatitzen da estaturaren karratuarekin. Pisu hobezinaren irabazia haurdunaldiaren aurreko <strong>GMI<\/strong> eta ernaldi bakarra edo bikia izatearen araberakoa izango da.<\/p>\n\n\n\n<p>Haurdunaldi <strong>bakarretan, GMIren<\/strong> arabera, <strong>hauek<\/strong> dira pisua irabazteko gomendioak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>GMI baxua (\u201c19.8\u201d): 12,5 eta 18 kg artean.<\/li><li>GMI normal batekin (19,8 eta 26.0 artean): 11,5 eta 16 kg artean.<\/li><li>Gehiegizko pisua (26,1 eta 29,0 bitarteko GMI): 7 eta 11,5 kg artean.<\/li><li>Obesitatearekin (GMI \u2022 29): 6 kg-ko pisua.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bikiak dituzuen <strong>emakumeengan, pisu-irabaziak<\/strong> handiagoa izan behar duela onartzen da:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>GMI baxu batekin, bereziki garrantzitsua da nutrizioko espezialista batengana joatea pisu-irabazia kasu bakoitzean onena dela kontrolatzeko.<\/li><li>GMI normal batekin (19,8 eta 26 artean): 17 eta 25 kg artean.<\/li><li>Gehiegizko pisua (19,8 eta 26.0 artean): 14 eta 23 kg artean.<\/li><li>Gizentasuna (GMI \u2022 29): 11-19 kg bitarteko pisua.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Kontuan hartu behar da pisu gehiena haurdunaldiko azken hiruhilekoan irabazten dela, eta, beraz, irabaziak progresiboa izan beharko luke. Baina ez da dieta murriztailerik gomendatzen neurketa zehatz baten ondoren nahi baino pisu gehiago handitu bada, betiere elikadura egokia izan bada.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><span class=\"span-reading-time rt-reading-time\" style=\"display: block;\"><span class=\"rt-label rt-prefix\"><\/span> <span class=\"rt-time\"> 3<\/span> <span class=\"rt-label rt-postfix\">min.<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8570,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[240],"tags":[376,334,269,306,398,367,314],"class_list":["post-7054","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haurdunaldia","tag-bigarren-hiruhilekoa","tag-botikak","tag-elikadura","tag-haurdunaldia","tag-hirugarren-hiruhilekoa","tag-lehen-hiruhilekoa","tag-ohitura-osasungarriak","infinite-scroll-item","generate-columns","tablet-grid-50","mobile-grid-100","grid-parent","grid-33"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7054\/"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/"}],"about":[{"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post\/"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2\/"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/comments\/?post=7054"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7054\/revisions\/"}],"predecessor-version":[{"id":9181,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7054\/revisions\/9181\/"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8570\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/?parent=7054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/categories\/?post=7054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bebe.consumer.es\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tags\/?post=7054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}